Tagharghist is een klein Amazigh-dorp in de Agoundisvallei, aan de voet van het Ouanoukrim-massief in de Marokkaanse Hoge Atlas. Toen ik er in 2008 en 2009 fotografeerde, werd het dagelijkse leven nog sterk bepaald door het ritme van de seizoenen, landbouw, veeteelt en tijdelijke migratie. Terrassen met gerst, maïs en groenten volgden de steile hellingen, water werd via targas naar de akkers geleid en langs de rivier groeiden grote walnotenbomen. Tegelijk was het dorp op allerlei manieren verbonden met de wereld buiten de vallei.

Die werkelijkheid vormde het uitgangspunt voor een samenwerking met de Amerikaanse antropoloog David Crawford. Hij kende Tagharghist niet als toevallige bezoeker. Voor zijn antropologisch onderzoek had hij langere tijd in het dorp gewoond en deelgenomen aan het dagelijkse leven. Zijn kennis van de families, de sociale verhoudingen en de economische veranderingen gaf toegang tot een werkelijkheid die voor mij als fotograaf anders grotendeels onzichtbaar zou zijn gebleven.

Onze samenwerking groeide daardoor uit tot meer dan het combineren van foto’s met een antropologische tekst. We wilden onderzoeken wat er gebeurt wanneer fotografie en antropologie naast elkaar naar dezelfde plaats kijken. Een foto kan zichtbaar maken wat zich moeilijk laat beschrijven, maar blijft tegelijk fragmentarisch en open voor interpretatie. Antropologie kan verbanden, geschiedenis en sociale structuren blootleggen die in een beeld niet zichtbaar zijn. Geen van beide geeft op zichzelf een volledig beeld. Samen kunnen ze elkaar aanvullen, maar ook tegenspreken en compliceren.

Dat werd belangrijk in Tagharghist. Op het eerste gezicht lijkt het dorp gemakkelijk te passen binnen een vertrouwd beeld van een traditionele gemeenschap in een afgelegen berglandschap. Maar achter dat beeld bevindt zich een samenleving die voortdurend verandert. Jongeren vertrekken tijdelijk naar de steden of zoeken elders werk, geld en goederen bewegen tussen het dorp en de rest van Marokko, verwachtingen verschuiven en nieuwe ideeën vinden hun weg naar de vallei. Traditie en moderniteit bestaan er niet als twee afzonderlijke werelden, maar lopen voortdurend door elkaar.

Juist daaruit ontstond het idee van Nostalgia for the Present. Nostalgie wordt meestal verbonden met een verlangen naar iets wat verdwenen is. In Tagharghist merkten we iets complexers. Mensen konden verlangen naar aspecten van een leven dat nog bestond, terwijl ze tegelijkertijd actief werkten aan verandering en een andere toekomst voor zichzelf en hun kinderen. Ook wij als buitenstaanders moesten ons bewust zijn van de verleiding om een bergdorp als authentiek, onveranderlijk of eenvoudiger voor te stellen dan het werkelijk was.

De foto’s proberen daarom niet een verdwijnende wereld vast te leggen. Ze vormen een portret van een gemeenschap op een bepaald moment, met alle tegenstrijdigheden die daarbij horen. Werk en familie, migratie en verbondenheid, traditie en verandering, verwachtingen en onzekerheid bestaan naast elkaar binnen hetzelfde dagelijkse leven.

Het project mondde uiteindelijk uit in het boek Nostalgia for the Present, waarin Crawfords antropologische onderzoek en mijn fotografie als gelijkwaardige manieren van kijken naast elkaar werden gebracht. Voor mij blijft Tagharghist daardoor meer dan een fotografisch project over een dorp in de Hoge Atlas. Het werd een onderzoek naar wat documentaire fotografie kan betekenen wanneer ze niet alleen probeert te tonen, maar bereid is haar eigen blik ter discussie te stellen en zich te laten verdiepen door een andere manier van begrijpen.

The photographs of Tagharghist, captured in 2008 and 2009 in collaboration with anthropologist David Crawford, provide a glimpse into the village’s unique lifestyle and challenges.