Eurochemic werd eind jaren vijftig in Dessel opgericht als een internationaal experiment. Dertien Europese landen bundelden er hun kennis om gebruikte nucleaire brandstof opnieuw op te werken en uranium en plutonium terug te winnen. De installatie werd gebouwd in de jaren zestig en was van 1966 tot 1974 operationeel. Ze was niet alleen een fabriek, maar ook een onderzoeksomgeving waarin kennis over nucleaire chemie en opwerking werd ontwikkeld en gedeeld.

Na de sluiting kreeg Eurochemic onverwacht een tweede betekenis. De installatie die ooit was gebouwd om nieuwe nucleaire technologie te ontwikkelen, werd zelf een proefterrein voor een ander technisch vraagstuk: hoe ontmantel je een nucleaire installatie veilig nadat haar oorspronkelijke functie is verdwenen? De gebouwen en installaties werden ontsmet, onderdelen verwijderd en radioactieve materialen gecontroleerd verwerkt. Wat daarbij werd geleerd, droeg bij aan de ontwikkeling van technieken voor de ontmanteling van andere nucleaire installaties.

Mijn fotografische reeks volgt dat proces van dichtbij. Ik fotografeerde Eurochemic gedurende verschillende fasen van de ontsmetting, ontmanteling en uiteindelijke afbraak. Ruimtes die ooit gevuld waren met leidingen, tanks en installaties werden langzaam leeg. Machines verdwenen, muren werden verwijderd en gebouwen verloren stap voor stap de functie waarvoor ze ooit waren ontworpen.

Wat me daarbij interesseerde, was niet alleen de techniek. Ontmanteling is een merkwaardige omkering van het industriële proces. Bij de bouw groeit een installatie geleidelijk naar haar uiteindelijke vorm. Hier gebeurde precies het tegenovergestelde. Alles moest in omgekeerde volgorde worden onderzocht, ontsmet, losgemaakt en afgevoerd. Achter wat uiteindelijk als afbraak zichtbaar werd, zat een langzaam en nauwkeurig proces waarin veiligheid en controle iedere stap bepaalden.

De foto’s documenteren daardoor niet alleen het einde van een industriële installatie. Ze tonen ook hoe zorgvuldig dat einde moest worden georganiseerd. Eurochemic was eerst een experiment in internationale nucleaire samenwerking en werd later opnieuw een plaats waar kennis werd opgebouwd, ditmaal over hoe een nucleaire installatie veilig kan verdwijnen.