In verschillende Oostenrijkse wijnregio’s verscheen vanaf het einde van de twintigste eeuw een nieuwe generatie wijnhuizen die zich niet alleen onderscheidde door de kwaliteit van de wijn, maar ook door de architectuur waarin die werd gemaakt en gepresenteerd. Traditionele kelders en bedrijfsgebouwen maakten plaats voor uitgesproken hedendaagse architectuur, vaak midden in het landschap waarin de druiven worden geteeld.

Voor deze reeks fotografeerde ik onder meer bij Hillinger, Tement, Kollwentz, Arachon T.FX.T. en Esterházy. Het zijn zeer verschillende wijnbedrijven, maar telkens speelt architectuur een opvallende rol. De gebouwen moeten in de eerste plaats functioneren als werkplek, met ruimtes voor productie, opslag en rijping, maar worden tegelijk gebruikt om bezoekers te ontvangen en om iets te vertellen over de identiteit en ambities van het wijnhuis.

Die combinatie interesseerde me. Wijnbouw is diep verbonden met traditie en met een landschap dat vaak gedurende generaties door dezelfde landbouwpraktijken werd gevormd. De architectuur van deze wijnhuizen kiest echter nadrukkelijk voor het heden. Glas, beton, staal en strakke geometrische vormen verschijnen tussen wijngaarden, oude boerderijen en historische dorpen. Soms zoeken de gebouwen aansluiting bij het landschap, soms vormen ze er juist bewust een contrast mee.

Toch gaat het niet alleen om vormgeving. Een wijnhuis is een complexe productieomgeving waarin druiven binnenkomen, worden verwerkt en geperst, waarna de wijn fermenteert, rijpt, wordt opgeslagen en uiteindelijk gebotteld. Architectuur moet al die bewegingen organiseren. Bij de interessantste gebouwen vallen functionaliteit en vorm daardoor samen: wat een efficiënte werkplek moet zijn, wordt tegelijk een uitgesproken architecturaal statement.

De reeks laat ook zien hoe de presentatie van wijn veranderde. Het wijnhuis werd steeds meer een plaats waar productie, architectuur, landschap en gastvrijheid samenkomen. Proefruimtes kijken uit over de wijngaarden, kelders worden zichtbaar gemaakt en bezoekers worden bewust door het gebouw en het productieproces geleid. Architectuur wordt zo onderdeel van de manier waarop een wijnhuis zijn product en zijn plaats in de wereld presenteert.

Wat mij in deze reeks vooral boeide, was die ontmoeting tussen een eeuwenoude landbouwcultuur en een uitgesproken hedendaagse vormentaal. De wijn ontstaat nog altijd uit druiven, bodem, klimaat, kennis en tijd, maar de gebouwen waarin dat proces plaatsvindt vertellen een ander verhaal: dat van producenten die traditie niet noodzakelijk verbinden met het verleden, maar haar ook een nieuwe architectonische vorm durven geven.